Meteora

November 1st, 2014

Kiedy nad położoną w środkowej Grecji Równiną Tesalską zalegają mgły, niczym z nicości wyrastają ponad nimi ostańcowe skały piaskowcowe zwane w miejscowym języku Meteora, czyli zawieszone w powietrzu. Niektóre z tych niedostępnych miejsc o niemal pionowych skałach zostały wykorzystane przez prawosławnych mnichów do wzniesienia całkowicie odciętych od świata klasztorów. Pierwszy z nich, Przemienienia Pańskiego, założył w latach 1356-72 Atanazy Atonita, mnich ze świętej góry Athos. Zgodnie z legendą na Szeroką Skałę o wysokości 534 m wyniósł go orzeł lub anioł. W 1490 roku pod władzę miejscowego opata oddano wszystkie miejscowe klasztory, a najważniejsze opactwo nazwano Wielkim Meteoronem. Tworzy go duży zespół budynków mieszczący 50 cel, bogatą bibliotekę, skarbiec oraz katolikon – główny kościół zespołu wzniesiony w latach 1545-52. W późniejszym okresie, aż do wieku XVI, wzniesiono kolejne 23 klasztory, spośród których do dnia dzisiejszego zachowało się zaledwie kilka. Część z nich pełni raczej rolę żywych muzeów niż ośrodków religijnych, ale w ostatnim czasie obserwuje się wyraźne ożywienie życia monastycznego. Do najważniejszych zachowanych monastyrów – poza wymiennym wyżej Wielkim Meteoronem – należą jeszcze Warlaam i Agios Stefanos. Klasztor św. Warłaama został założony w roku 1518, ale jego imię wzięto od mnicha, który jako pierwszy zamieszkiwał tę skałę już w połowie XIV w. Można tu obejrzeć katolikon z połowy XVI w. ozdobiony freskami tebańskiego malarza Frankosa Katellanosa, ale o wiele ciekawsze – ze względu na możność poznania choć fragmentu powszedniego życia mnichów – jest zobaczenie skonstruowanego w 1536 roku kołowrotu, dzięki któremu wciągano na górę ludzi oraz żywność. Agios Stefanos powstał w latach 1328-41 z inicjatywy bizantyjskiego cesarza Andronikosa III. Dziś miejsce to zamieszkują mniszki utrzymujące się z rzemiosła artystycznego i malowania ikon.